29 Nis 2017, Cumartesi
DUYURULAR

Tüzük Değişikliği Duyurusu


Değerli Üyelerimiz;
Üreme Sağlığı ve İnfertilite Derneği tüzüğümüzün yürürlüğe girdiği tarihten bu yana dernekleri düzenleyen mevzuatta son derece önemli değişiklikler yapılmış, bazı hususlarda derneklere bir takım kolaylıklar sağlanmış ve bazı konularda yeni bir takım düzenlemeler getirilmiştir.  Geçen zaman ve mevzuattaki değişiklikler başta olmak üzere, Derneğin gereksinimleri ile kamuya yararlı dernek statüsünün kazanılması talebi gibi nedenler tüzüğümüzde kapsamlı bir değişiklik yapılması zorunluluğunu doğurmuştur.  Dernek Tüzüğünde yapılması önerilen değişiklikler aşağıda siz değerli üyelerimizin görüş ve değerlendirmelerine sunulmuştur.  İncelemek isteyen üyelerimiz için mevcut ve öneri tüzük metinleri de ektedir.

  • Üyelikle ilgili Tüzük hükmünün, Anayasa ve Türk Medeni Kanunu’na uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir.

Anayasa’da (m. 33/ 2) ve Türk Medeni Kanunu’nda (m. 63);   "Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz" Denildiği halde, mevcut tüzüğümüzde (m. 4/ 1);  "Her üye 6 (altı) ay önceden yazılı olarak bildirmek koşulu ile dernekten çıkma hakkına sahiptir" Denilmektedir.   Dernek üyeliğinden çıkmak için altı ay önceden bildirimde bulunma zorunluluğu anayasayla uyumlu olmadığından bu tüzük hükmü değiştirilerek, Anayasaya uyumlu hale getirilmiştir.

 

  • Olağanüstü Genel Kurul davetine ilişkin düzenlemenin,  Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu’na uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir.


Dernek üyelerinin olağanüstü genel kurul davetinde bulunması kanuna uyumlu olmayan bir biçimde koşula bağlanmış ve bu davetin reddine olanak sağlanmıştır. Bu kural da yasaya uygun hale getirilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun 75. maddesi aynen şöyledir;  “Genel kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hâllerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır.”
Buna karşılık Tüzüğünüzün 5. maddesi hükmü ise şu biçimde kaleme alınmıştır;  “Genel kurul, derneğin üye tam sayısının 1/5’nin yazılı, imzalı talebi üzerine ve Denetim kurulunun isteği üzerine, isteğin ve nedenlerinin kanun ya da dernek tüzük hükümlerine uygunluğunun saptanması halinde, yönetim kurulu tarafından alınacak kararla bir ay içinde olağanüstü genel kurula gider.”   
Görüldüğü gibi, Tüzüğünüzde Olağanüstü Genel Kurul toplantısı ile ilgili olarak Kanunda bulunmayan bazı koşullar da getirilmiş olduğundan, öneri metinde bu husus düzeltilerek, olağanüstü genel kurul düzenlemesi mevzuata uyumlu hale getirilmiştir.

  • Dernek Tüzüğümüzün, dernekler mevzuatına uyumlu hale gelmesi önerilmektedir.

Dernekler mevzuatında önemli değişiklikler yapılmış, buna karşın tüzüğünüzde bu değişikliklere uyum sağlanmamıştı; öneri metnimizle tüzüğünüz, dernekler mevzuatındaki değişikliklere uyumlu hale getirilmiştir.  Dernek Genel Kurul toplantılarının, merkez dışında da yapılabilmesine olanak tanıyan değişiklik önerilmektedir.

Derneğimiz, Dernek merkezinin dışında da pek çok faaliyet yürütmekte ve üyeleri ile bir araya gelmektedir.  Bu toplantılar, pek çok Dernekte Derneğin resmi toplantılarının da (Yönetim Kurulu Toplantısı, Genel Kurul Toplantısı gibi) yapıldığı toplantılara dönüştürülmektedir. Dernek tüzüğümüz, genel kurul toplantılarının merkez dışında yapılmasına olanak tanımadığından, tüzüğümüzde bir değişiklik önerilerek, Genel Kurulun merkez dışında bir yerde, özellikle de kongre yapılan yerde yapılabilmesinin önü açılmıştır. Bu değişiklik bu önerisi kabul edilirse sonraki genel kurullar için geçerli olacaktır. Bu değişiklikten sonra da, Dernek resmi toplantıları merkezde yapılabilir. Öneri Derneğe bir seçimlik imkân tanımaktadır.

  • Derneğinizin kamuya yararlı dernek statüsü almak üzere başvuruda bulunabilmesi için gerekli başvuruyu yapabilmesine olanak tanıyan maddenin eklenmesi önerilmektedir.


Derneklerin faaliyetlerinin kolaylaştırılması için Devlet tarafından bazı derneklere kolaylıklar sağlanabilmektedir.  Kamuya yararlı dernek statüsünü kazanan dernekler, başta kendilerine yapılan bağışların vergiden düşülmesi olmak üzere, KDV ve Harçlar Kanunu istisnası ile veraset ve intikal vergisi, emlak vergisi ve damga vergisi muafiyetinden yararlanma olanağına sahip olmaktadır.  Dernekler Kanunu uyarınca, bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ile bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması gerekmektedir. İlaveten tüzükte de bu konuda bir kurala yer verilmesi gerekmektedir. Derneğin kamu yararına çalışan dernek statüsü alabilmesi için gerekli olan hükmün tüzüğe eklenmesi önerilmektedir.

  • Derneğimiz Yönetim Kurulu üye sayıları ile ilgili düzenlemenin, Derneğimiz uygulamalarına uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir.

YK yedek üye sayısı, derneğimiz uygulamasındaki sayıya denk hale getirilmiştir. Derneğimiz tüzüğünde YK’nın 11 asil, 5 yedek üyeden oluşacağı hükme bağlanmış olmasına rağmen, uygulamada 11 asil, 11 yedek üye seçildiği görüldüğünden önerimizde bu hüküm uygulamaya uyumlu hale getirilmiştir.

  • Derneğimiz tarafından açılan davaların ehliyet yönünden reddedilmemesi için, Tüzüğün amaç maddesine, Derneğe üyelerinin menfaatleri ile ilgili dava açma yetkisi ilave edilmesi önerilmektedir..


Derneğimiz tarafından 2008 yılında açılan bir davada, Mahkeme davayı Derneğimizin dava açma ehliyeti olmadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Danıştay 10. Dairesi’nin 11 Nisan 2012 tarih ve E. 2008/ 5952, K. 2012/ 1389 sayılı kararında “Dava konusu işlemle davacı dernek arasında meşru, kişisel ve güncel bir ‘menfaat’ ilişkisi bulunmamaktadır” denilmiştir. Ehliyet yönünden davanın reddine ilişkin bu karar temyizde de onanmıştır. Bu sakıncanın tümüyle değilse de, bertaraf edilebilmesi için amaç maddesine, Derneğe üyelerinin menfaatleri ile ilgili dava açma yetkisi ilave edilerek, Mahkemelerce daha önce reddedilen davalarda gösterilen ehliyet yokluğu sorununun giderilmesi hedeflenmiştir.

  • Mevcut tüzükteki sistematik sorunların düzeltilmesi önerilmiştir.

Mevcut tüzükte kullanılan “Tüp Bebek Merkezleri” ibaresi yerine, mevzuatta kullanılan “Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri” ibaresi tercih edilmiştir.